WEPs: İş Dünyasında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İçin Küresel Bir Yol Haritası
Güçlü ekonomilerde ve demokratik toplumlarda kadınların iş yaşamına eşit, adil ve kapsayıcı biçimde katılımı, yalnızca bireysel bir hak meselesi değil, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınmanın temel yapı taşlarından biri olarak görülmekte ve benimsenmektedir. Women’s Empowerment Principles (WEPs – Kadının Güçlenmesi Prensipleri) ise bu anlayışa paralel olarak geliştirilmiş iş dünyasında toplumsal cinsiyet eşitliğini güçlendirmeyi amaçlayan küresel bir rehber niteliği taşımaktadır.
WEPs, UN Women ve Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact) iş birliğiyle oluşturulmuş; özel sektör başta olmak üzere tüm kurum ve kuruluşlara kadınların güçlenmesine yönelik somut, ölçülebilir ve sürdürülebilir adımlar atma çağrısı yapan gönüllü bir çerçevedir.
WEPs Neden Önemlidir?
Dünya genelinde kadınlar hala istihdama erişim, ücret eşitsizliği, liderlik pozisyonlarında temsil ve kariyer gelişimi gibi alanlarda yapısal engellerle karşı karşıya kalmaktadır. Cam tavanlar, görünmeyen ayrımcılık mekanizmaları ve kapsayıcı olmayan kurum kültürleri; yalnızca kadınların değil, kurumların da potansiyelini sınırlandırmaktadır.
Bu konuda bazı istatistiki bilgiler vermek gerekirse;
Kadınların ekonomik hayata erişiminin önemli bir göstergesi olan istihdama veya işgücüne katılım oranı, dünya genelinden hala erkeklere göre belirgin şekilde daha düşüktür: Çalışma çağındaki kadınların yaklaşık %48–%51 civarında bir kısmı işgücüne dahil olup aktif olarak çalışmaktadır veya iş aramaktadır – bu oran erkeklerin ortalama %70–%75’in altında kalmaktadır. Bu verilere göre her 2 kadından yalnızca yaklaşık 1’inin işgücüne katıldığı ve iş yaşamında kadınların yapısal eşitsizliklere karşılaştığı anlaşılmaktadır.
Önemli bir küresel sorun olan kadın-erkek ücret eşitsizliği ele alındığında ise kadınların erkeklere göre ortalama %20 daha az ücret aldığı bilinmektedir. Yani erkeklerin kazandığı 1 dolara karşılık kadınlar 0,80 dolar kazanmaktadır. Bu oran OECD ve AB ülkelerinde %12 civarında seyrederken Güney Kore gibi ülkelerde %25 oranına yükselmektedir.
WEPs, kadınların iş dünyasında karşılaştıkları yapısal sorunlara karşı iş dünyasına net bir mesaj verir:
Toplumsal cinsiyet eşitliği bir “iyi niyet” meselesi değil, kurumsal yönetişimin ve sürdürülebilir başarının ayrılmaz bir parçasıdır.
WEPs’in 7 Temel İlkesi
WEPs, kurumların hem iç yapılarında hem de toplumsal etkilerinde dönüşüm yaratmasını hedefleyen yedi temel ilke etrafında şekillenmektedir:
-
Üst düzey liderlikte toplumsal cinsiyet eşitliğinin sahiplenilmesi
-
İş yerinde kadın ve erkek için adil ve eşit muamelenin sağlanması
-
Tüm çalışanlar için sağlık, güvenlik ve refahın gözetilmesi
-
Eğitim, kariyer gelişimi ve liderlik fırsatlarında eşitliğin desteklenmesi
-
Tedarik zinciri ve pazarlama uygulamalarında kadınların güçlendirilmesi
-
Toplumsal girişimler ve savunuculuk yoluyla eşitliğin teşvik edilmesi
-
Toplumsal cinsiyet eşitliği alanındaki ilerlemenin ölçülmesi ve raporlanması
Bu ilkeler, kurumların yalnızca politika belgelerinde değil; işe alım süreçlerinden performans değerlendirmelerine, ücret politikalarından kurum kültürüne kadar tüm iş yapış biçimlerinde eşitliği içselleştirmesini hedefler.
WEPs ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
WEPs, Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile güçlü bir ilişki içerisindedir. Özellikle:
SDG 5 – Toplumsal Cinsiyet Eşitliği:
Kadınların karar alma mekanizmalarına eşit katılımı, liderlikte temsili ve eşit işe eşit ücret ilkesi WEPs’in merkezinde yer almaktadır.
SDG 8 – İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme:
Kapsayıcı, güvenli ve adil çalışma ortamları; kadınların istihdama katılımının artması ve sürdürülebilir ekonomik büyüme açısından kritik önemdedir.
Bu yönüyle WEPs, eşitlik ile ekonomik kalkınma arasındaki güçlü bağı görünür kılan bir köprü işlevi görmektedir.
BPW Ankara ve WEPs Yaklaşımı
BPW Ankara olarak bizler; kadınların iş yaşamında güçlenmesini, liderlik rollerinde daha görünür olmasını ve karar alma süreçlerine eşit katılımını savunuyoruz. Yürüttüğümüz projeler, eğitimler, farkındalık çalışmaları ve çok paydaşlı iş birlikleri; WEPs’in ortaya koyduğu ilke ve değerlerle örtüşmektedir.
BPW Ankara, WEPs’i yalnızca bir rehber olarak değil; aynı zamanda kurumlar, üniversiteler ve iş dünyası arasında ortak bir dil ve eylem zemini olarak görmektedir. Bu yaklaşım, eşitlik temelli dönüşümün kalıcı ve ölçülebilir olmasını sağlamaktadır.
Kurumlar İçin Bir Davet
WEPs’i benimseyen kurumlar; daha kapsayıcı bir çalışma kültürü oluşturmakla kalmaz, aynı zamanda yetenekleri çekme ve elde tutma kapasitesini artırır, kurumsal itibarını güçlendirir ve uzun vadeli başarıya yatırım yapar. Toplumsal cinsiyet eşitliği, yalnızca kadınların değil; tüm toplumun ve iş dünyasının ortak kazanımıdır.
Geleceğe Bakış
Eşitliğin, kapsayıcılığın ve adaletin merkezde olduğu bir iş dünyası mümkündür. WEPs, bu dönüşüm için kurumlara güçlü bir yol haritası sunmaktadır. BPW Ankara olarak, kadınların güçlendiği, eşitliğin kurumsal kültürün ayrılmaz bir parçası hâline geldiği bir gelecek için WEPs yaklaşımını desteklemeye ve yaygınlaştırmaya kararlılıkla devam ediyoruz.